Hoe werkt de carbid vochtmeter? Kopen, huren, gebruik, tips

Dit artikel bespreekt van A tot Z de werking van een carbuurtest via een carbid vochtmeter. Deze test wordt gebruikt om opstijgend vocht op onzichtbare plaatsen in de muren op te sporen. Heb je een (vermoeden van) vochtige muren en opstijgend vocht? Dan kan vanzelfsprekend enkel een professionele vochtmeter duidelijkheid brengen over de precieze aanwezigheid en concentratie van vocht.

Hierin bestaan verschillende categorieën maar het beste en meest betrouwbare toestel hiervoor is de carbid vochtmeter waarmee de carbuurtest wordt afgenomen. Dat is een chemische test op basis van een klein staaltje bouwstof (geen boorsel wegens onnauwkeurigheid) uit de muur waarmee de precieze vochtconcentratie in de muur wordt bepaald. Deze carbid test toont vervolgens het exacte vochtpercentage in muren aan de hand van het restvochtigheidsgehalte.

Waarom de carbuurtest en geen vochtmeting met de klassieke staalmeetstift?

De carbuurtest is vele malen nauwkeuriger dan een vochtmeting via de klassieke staalmeetstift of met een bolkop. De reden waarom is eenvoudig: de staalmeetstift meet enkel oppervlakkig de vochtaanwezigheid terwijl de carbuurtest ook vocht kan meten dat veel dieper in de muren zit.

Algemeen principe: de carbidmeter werkt volgens het bekende calcium carbide meetprincipe: hierbij reageert calciumcarbid met water (het vocht uit het monster). Bij deze reactie ontstaat acetyleengas dat een bepaalde druk veroorzaakt. Aan de hand van de aangegeven druk en het gewicht van de inweeg kan men met een manometer het vochtgehalte van het monster rechtstreeks aflezen.

Carbuurtest stap voor stap: zo doe je het zelf

1. Vooraf wordt ter controle gemeten met een elektronische vochtmeter: hierdoor wordt onnodig hak- en breekwerk in een eerste stadium vermeden.
2. Voor het te meten materiaal wordt een monster met boorstof genomen. Dit moet verworven worden via een klein beetje kapwerk (want boorsel brengt onnauwkeurigheid teweeg door de wrijving)
3. Het monster wordt in de verbrijzelschaal geplaatst in een kleine hoeveelheid. Grote brokken of kiezels worden eruit gehaald. Het totaal wordt gewogen met de weegschaal.
4. De mengkogels worden toegevoegd in de verbrijzelschaal.
5. Men voegt een glazen ampul calcium carbide toe aan het geheel.
6. De manometer wordt op de fles geplaatst en men schudt hevig in 3 etappes van 2 minuten met rustpauzes van 1 minuut. De mengkogels verbrijzelen het glazen ampul met calcium carbide waarna de chemische reactie opstart.
7. Daarna leest men de manometer af om het resultaat te bekijken.

De carbuurtest kopen of huren

Je kan de carbuurtest kopen bij sommige speciaalzaken. Daarnaast vind je ook verschillende bouwhandels waar de carbid vochtmeter te huur wordt aangeboden.

Bekijk deze links voor enkele aanwijzingen:

• Productpagina carbuurtest op Bol.com: bezoek productpagina.
• De chapisten en/of verkopers van laminaat hebben zo’n toestel en zouden deze dienst gratis aanbieden volgens dit artikel van Livios.
• Je kan de carbuurtest huren op tal van websites zoals https://www.bouwdroger.com/meetapparatuur-huren.html

Verhuren of verkopen Gamma, Hubo en Brico de carbid vochtmeter?

Tot op heden is het niet mogelijk om de carbuurtest aan te kopen of te huren bij doe-het-zelvers als Gamma, Hubo of Brico. De carbid vochtmeter is een gespecialiseerd toestel en doorgaans enkel te vinden in handelszaken voor professionelen.

Wat betekent het gemeten vochtpercentage? Grenswaarden en interpretatie

De carbuurtest geeft een absoluut vochtgehalte in massaprocent, dus het gewicht aan water ten opzichte van het droge gewicht van het staaltje. Dat is een harde cijfermatige waarde, maar de interpretatie ervan hangt af van het bouwmateriaal. Baksteen, kalkzandsteen, beton en pleister nemen elk anders vocht op, dus dezelfde 4 procent betekent niet in elke muur hetzelfde.

Indicatieve grenswaarden

• Voor massief metselwerk en beton wordt vaak een richtwaarde van ongeveer 3 tot 5 massaprocent gehanteerd voordat er geschilderd of gepleisterd wordt.
• Voor gips- en verse kalk- of cementpleisters gelden strengere eisen, meestal onder 1 tot 1,5 procent voor er een afwerklaag op gaat.
• Waarden boven die grenzen wijzen op een actief vochtprobleem dat eerst structureel aangepakt moet worden.

Er bestaan geen universele grenswaarden: ze verschillen per materiaal en per situatie. Meet een vakman bijvoorbeeld onderaan de muur een hoge waarde die naar boven toe daalt, dan past dat bij opstijgend vocht. Een gelijkmatig hoge waarde over de hele hoogte wijst eerder op doorslaand vocht of een andere oorzaak. Het cijfer alleen zegt weinig, de spreiding over de muur maakt de diagnose.

Waar en hoe neem je het staaltje? Praktische aandachtspunten

De betrouwbaarheid van een carbidmeting staat of valt met het staaltje. Neem je het verkeerd of op de foute plek, dan meet je een cijfer dat niets zegt over het echte probleem. Een vakman kapt daarom bij voorkeur een klein stukje metselwerk uit in plaats van te boren. Bij boren warmt de boor het materiaal op en verdampt er vocht, waardoor de meting te laag uitvalt. Vuistregel: na het boren mag de boor lauw aanvoelen, nooit heet.

Waarop letten bij de staalname

• Neem het monster uit de kern van de muur, niet van de oppervlakkige pleisterlaag, want die droogt anders uit dan het metselwerk erachter.
• Bij een vermoeden van optrekkend vocht neem je stalen op verschillende hoogtes, bijvoorbeeld net boven de vloer en een stuk hoger, om het vochtverloop in kaart te brengen.
• Eén enkele meting is zelden voldoende voor een volledige muur, meerdere punten geven pas een betrouwbaar beeld.

Deze zorgvuldigheid is precies waarom een goede diagnose vakwerk is. Twijfel je over de oorzaak, laat dan een professionele vochtdiagnose uitvoeren, zodat de juiste oplossing voor het vochtprobleem wordt gekozen.

Veiligheid: werk met calciumcarbid en afvoer van de ampullen

De carbuurtest werkt met calciumcarbid, en dat is geen onschuldig product. Bij contact met water komt acetyleengas vrij, een brandbaar en explosief gas. Precies die reactie maakt de meting mogelijk, maar buiten de afgesloten drukfles is voorzichtigheid geboden.

Waar je op moet letten

• Werk in een goed geventileerde ruimte en vermijd open vuur of vonken in de buurt van de test.
• Calciumcarbid veroorzaakt huidirritatie en ernstig oogletsel, draag dus handschoenen en een veiligheidsbril.
• Bewaar het carbid en de ampullen droog en luchtdicht, want vocht uit de lucht doet het product al reageren.
• Voer het reactieproduct en de lege ampullen af als klein gevaarlijk afval, niet zomaar bij het huisvuil.

Voor een eenmalige controle wegen die veiligheids- en afvalregels vaak zwaarder door dan de kostprijs. Dat is een belangrijke reden waarom veel mensen liever een vakman de meting laten doen, of eerst een indicatieve vochtmeter kopen voor een ruwe screening en pas bij twijfel de carbuurtest laten uitvoeren.