Een witte aanslag op de muur? Zo maak je je muren vrij van schimmel!

Een witte aanslag op de muur, wat kun je hieraan doen?

Een witte aanslag op je muur ziet er niet mooi uit en kan zelfs zorgen voor blijvende schade aan je huis. Daarom is het belangrijk om er iets aan te doen. Wat je eraan kunt doen, hangt af van de oorzaak van de witte aanslag.

Waarom is de aanslag eigenlijk wit?

Door een onderliggend vochtprobleem in de muur, denk hierbij bijvoorbeeld aan optrekkend grondvocht, ontstaat er een chemische reactie. De witte aanslag die dan tevoorschijn komt is salpeter. Waterdamp in de lucht wordt aangetrokken door salpeter waardoor het vochtprobleem in de muur groter wordt. Witte aanslag is dus geen vorm van schimmel.

Witte aanslag op je muur bestrijden: ofwel met muurinjecties ofwel met gevelimpregnatie

Verschillende factoren kunnen een oorzaak zijn. Je hebt kalkuitslag, zoutuitslag en een witte aanslag door salpeter. De aanslag op een muur veroorzaakt door salpeter komt door een onderliggend vochtprobleem in de muur.

In eerste instantie moet de oorzaak aangepakt worden. Doe je dit niet, dan komt de witte aanslag gegarandeerd terug. Als de oorzaak optrekkend vocht was, kan je bijvoorbeeld de muur laten injecteren met een vochtwerende gel. De gevel laten impregneren is de oplossing bij doorslaand vocht.

Volgende stap: nu kun je de witte aanslag aanpakken

Als je ervoor kiest om de witte aanslag zelf te verwijderen, zorg dan voor de juiste producten en materialen. Denk hierbij ook aan een goed mondmasker voor je eigen bescherming en heel goede handschoenen . De eerste stap is het verwijderen van zoveel mogelijk aanslag met een harde borstel.

Hierna maak je de muur schoon met een oplossing van 1 deel zoutzuur en 10 delen water. Let op: zoutzuur geeft brandwonden en irriteert de luchtwegen. Handschoenen en een veiligheidsbril zijn een vereiste als je werkt met zoutzuur. Zorg ook voor veel ventilatie als je werkt met zoutzuur.

Hierna moet je de muur goed afborstelen met deze oplossing en vervolgens de muur een aantal weken laten drogen. Vervolgens kun je de muur behandelen met een anti-salpetermiddel.

Waarom komt de witte aanslag steeds terug na het afvegen?

Wie de witte laag gewoon wegborstelt, ziet ze meestal binnen enkele weken terugkomen. Dat komt door de aard van de zouten. Salpeter en verwante muurzouten zijn hygroscopisch: ze trekken zelf vocht aan uit de kamerlucht, ook nadat de muur al wat opgedroogd is. Zolang die zouten in het metselwerk zitten, blijft de muur klam aanvoelen en blijven witte plekken opduiken.

Daarom lost oppervlakkig reinigen het probleem niet op. Twee dingen moeten samengaan:

• De vochtbron stoppen. Bij optrekkend grondvocht gebeurt dat met een chemische waterkering, bijvoorbeeld via muurinjecties of via onderkappen. Zonder droge muur blijft alles dweilen met de kraan open.
• De verzadigde pleister vervangen. Het oude pleisterwerk zit vol zouten en moet weg. De kale muur krijgt daarna een zoutbestendige afwerking, zodat achtergebleven zouten niet meteen weer doorkomen.

Een grondige vochtdiagnose wijst uit welke vochtbron je precies moet aanpakken, want de behandeling verschilt sterk tussen optrekkend en doorslaand vocht.

Saneerpleister: de juiste afwerking tegen terugkerende zouten

Na het stoppen van de vochtbron en het wegkappen van het aangetaste pleister volgt de afwerking. Gewone gipspleister opnieuw aanbrengen is vragen om problemen: de resterende zouten kristalliseren erdoorheen en na een paar maanden staat de vlek er weer. Vaklui gebruiken daarom een saneerpleister (ook zoutwerende of vochtregulerende pleister genoemd).

Hoe een saneerpleister werkt

Een saneerpleister is opgebouwd op cementbasis en is heel dampopen. Hij laat de muur ademen en bergt zouten en vocht op in zijn poriën, zodat ze niet aan het zichtbare oppervlak uitkristalliseren. Zo blijft de nieuwe afwerklaag langer zuiver, terwijl de muur verder uitdroogt.

Waar op te letten

• Breng de saneerpleister in de juiste laagdikte aan (meestal meerdere lagen), anders werkt het zoutbufferend effect niet.
• Combineer bij buitenmuren met gevelimpregnatie, zodat er langs buiten geen nieuw vocht binnendringt.
• Wacht met schilderen tot de muur voldoende droog is, en gebruik een dampopen verf.

Meer detail over materiaal, opbouw en indicatieve kosten lees je op onze pagina over saneerpleister tegen vocht.

Zelf de losse witte aanslag verwijderen: stappenplan

De onderliggende oorzaak los je zelden zelf op, maar de losse, poederige laag oppervlakkig verwijderen kan wel als tussenstap of ter voorbereiding. Werk droog en zonder water, want water lost de zouten op en drijft ze net dieper de muur in.

• Bescherm jezelf. Draag een stofmasker en handschoenen. De zouten zijn irriterend en je wil het stof niet inademen.
• Borstel droog af. Verwijder de witte poederlaag met een droge, stevige borstel of staalborstel. Vang het stof op met een doek op de grond.
• Geen water gebruiken. Spoel niet af met water op een binnenmuur. Water verplaatst de zouten dieper en verergert het probleem op termijn.
• Ventileer de ruimte. Goede ventilatie tegen vocht helpt de luchtvochtigheid laag te houden, waardoor de hygroscopische zouten minder vocht aantrekken.

Blijft de aanslag terugkomen, dan zit er een actieve vochtbron achter. Zit de witte laag vooral op een buitenmuur, dan kan het ook om kalkuitbloei door doorslaand vocht gaan, wat een andere aanpak vraagt dan optrekkend grondvocht. Twijfel je over het soort vocht, lees dan het verschil tussen doorslaand en optrekkend vocht.