Wat is de invloed van vochtproblemen op de gezondheid? Een analyse

Vochtproblemen en gezondheid: wat vocht met je lijf doet

In ons huis brengen we de meeste tijd door met ons gezin, onze kinderen en onze vrienden. Dus is het van belang om ervoor te zorgen dat we in een gezonde omgeving leven. Tegenwoordig hebben bijna één op de vier huizen in Europese landen, waaronder Nederland en België, last van vocht- en schimmelproblemen. Schimmels zijn microscopische organismen die groeien op voedsel en natte materialen. Ze kunnen zwart, wit, van verschillende kleuren of zelfs helemaal onzichtbaar zijn en kunnen muffe of aardachtige geuren afgeven. Ze hebben vocht nodig om te kunnen bestaan en materiaal om op te leven. Ze worden gevormd op koude oppervlakken, waaronder de contouren van ramen, de muren van de keuken, badkamer en tapijten. Vocht en schimmel kunnen aanzienlijke schade aan gebouwen en binneninstallaties toebrengen, wat kan leiden tot verlies van huiswaarde of enorme saneringskosten. Het is belangrijk om de vochtigheid van een huis te verminderen binnen een normaal bereik van maximum 30 tot 50% relatieve vochtigheid. Indien onbehandeld, kan overmatig vocht schade aan meubels veroorzaken en ook aan het huis.

De gevolgen van vocht voor je gezondheid die je vaak onderschat

Schimmels laten ook sporen vrij in de lucht en hun inademing heeft een zeer schadelijk effect op de gezondheid. Ze zijn extra gevaarlijk voor kwetsbare mensen, zoals kinderen, ouderen en zieken. Dit is de reden waarom je de oorzaak van het vochtprobleem moet achterhalen en de sporen van de schimmels zo snel mogelijk moet reinigen. Neem wel voorzorgsmaatregelen (handschoenen, masker, bril). Als er geen actie wordt ondernomen, kan dat de kwaliteit van de binnenlucht nadelig beïnvloeden. Indien de vochtproblemen niet tijdig worden verholpen, kunnen er zich de volgende gezondheidproblemen voordoen:

• ademhalingsproblemen (astma, rhinitis)
• hoofdpijn
• irritatie van de ogen
• onverklaarbare chronische vermoeidheid
• allergieën, omdat mijten zich verspreiden
• onaangename geuren van vocht of schimmel
• diverse andere problemen

Wij adviseren je om in de volgende gevallen een volledige vochtdiagnose uit te voeren:

• Na een gelokaliseerd waterlek in je huis of in de buurt.
• Na een zware regenval.
• Als je mist op de ramen opmerkt.
• Als je merkt dat achtergronden vervellen of dat schilderijen beschadigd zijn.
• Als je verkleuring van de muren opmerkt.
• Als je schimmelvorming ziet.

Aan de hand van een aantal metingen zal een erkend vochtexpert de resultaten kunnen interpreteren en een nauwkeurige vochtigheidsdiagnose kunnen opstellen.

Welke gezondheidsklachten geeft vocht in huis, en wie loopt het meeste risico?

De klachten die mensen aan een vochtige woning koppelen, zitten bijna altijd bij de luchtwegen. Schimmelsporen en huisstofmijt komen los in de lucht en irriteren neus, keel en longen. Typische signalen zijn aanhoudend hoesten, een verstopte of loopneus, keelirritatie, benauwdheid en het verergeren van bestaande astma of bronchitis. Ook prikkende ogen, huiduitslag en een muffe reuk in de kamer horen bij dit beeld. De muffe geur zelf komt van vluchtige stoffen die schimmels afgeven; sommige mensen melden daarbij hoofdpijn of futloosheid.

Deze groepen zijn gevoeliger

• Jonge kinderen: opgroeien in een vochtige, beschimmelde woning wordt in kaart gebracht als een risicofactor voor astma, eczeem en luchtwegklachten.
• Ouderen en mensen met een verzwakte weerstand: minder reserve om sporen weg te werken.
• Mensen met astma, COPD of een bestaande allergie: hun luchtwegen reageren sneller.

De klachten wijken meestal zodra de onderliggende vochtbron weg is. De gevolgen van optrekkend vocht en de bredere invloed van schimmels op de gezondheid lees je apart na. Ga bij aanhoudende klachten ook langs bij je huisarts.

De keten doorbreken: eerst de oorzaak, dan de lucht droog houden

Schimmel is een gevolg, geen oorzaak. Enkel sporen wegpoetsen helpt niet als het onderliggende vocht blijft. De juiste volgorde is: bron opsporen, bron aanpakken, en daarna de luchtvochtigheid gezond houden. Begin met vaststellen welk type vocht speelt, want de aanpak verschilt sterk. Zo herken je het verschil tussen doorslaand vocht, optrekkend vocht en condensatie.

Aanpak per bron

• Optrekkend vocht in de muur: een waterkering plaatsen via muurinjectie of onderkappen.
• Doorslaand vocht via de gevel: gevelimpregnatie, voegherstel of buitenzijdige dichting.
• Condensatie en te vochtige lucht: structureel bijsturen met ventilatie tegen vocht.

Houd de relatieve luchtvochtigheid tussen 40 en 60 procent; boven de 60 procent stijgt de kans op schimmel duidelijk. Lucht enkele keren per dag kort en krachtig in plaats van een raam urenlang op een kier te zetten, zeker in badkamer en keuken. Meet mee met een hygrometer, zodat je ziet of je maatregel werkt. Twijfel je over de oorzaak, laat dan een vochtdiagnose door een erkend expert uitvoeren.